Κόκκινο συναγερμό έχουν σημάνει οι επιστήμονες μετά την αποκάλυψη ότι 100 ηφαίστεια που κρύβονται κάτω από το στρώμα πάγου της Ανταρκτικής, με γνωστότερο το νοτιότερο ενεργό ηφαίστειο της Γης στο όρος Έρεβος, είναι έτοιμα να εκραγούν.
Η κλιματική αλλαγή προκαλεί το λιώσιμο των πάγων με πολλές επιπτώσεις για το περιβάλλον και τον άνθρωπο, ωστόσο μέχρι πρότινος δεν ξέραμε ότι η αύξηση της θερμοκρασίας μπορεί να συνδεθεί με την αφύπνιση ηφαιστείων, ακόμα και εκείνων καλά κρυμμένων κάτω από τον πάγο. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι εάν συμβεί αυτό τότε θα υπάρξει δραματική αλλαγή στον πλανήτη καθώς θα αυξήσει τη στάθμη της θάλασσας παγκοσμίως.
Όπως αναφέρει έρευνα ειδικών από το Πανεπιστήμιο Μπράουν και δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Geochemistry, Geophysics, Geosystems, όταν υποχωρεί το εξαιρετικά βαρύ στρώμα πάγου μειώνεται η πίεση του εδάφους, με σημαντικές γεωλογικές επιπτώσεις, καθώς είναι πιθανό να αυξηθεί η πιθανότητα ηφαιστειακών εκρήξεων.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η αποφόρτιση που παρατηρείται, μειώνει την πίεση στο θάλαμο μάγματος κάτω από την επιφάνεια, με αποτέλεσμα το συμπιεσμένο μάγμα να διαστέλλεται. Έτσι, αυξάνεται η πίεση στα τοιχώματα του θαλάμου, γεγονός που ενδέχεται να προκαλέσει εκρήξεις.
Στην περίπτωση της Ανταρκτικής, το φαινόμενο αυτό θα μπορούσε να «ξυπνήσει» τα κρυμμένα ηφαίστεια, οι εκρήξεις των οποίων θα προκαλούσαν την τήξη ακόμη μεγαλύτερης ποσότητας πάγου. Με λίγα λόγια, καθώς ο πάγος λιώνει, θα μπορούσε να προκληθούν ηφαιστειακές εκρήξεις που επιταχύνουν περαιτέρω το λιώσιμο.
Όπως αναφέρει η έκθεση, «η δραστηριότητα αυτή έχει αποδειχθεί ότι επηρεάζει το κλίμα της Γης με πολλούς τρόπους, ανάμεσα σε αυτούς η τήξη των πάγων από εκρήξεις που παρατηρούνται κοντά στην επιφάνεια του πάγου. Παράλληλα, η αποφόρτιση του φλοιού που συνδέεται με το λιώσιμο ενός στρώματος πάγου επηρεάζει την εσωτερική δυναμική του υποκείμενου συστήματος μάγματος».
Η ερευνητική ομάδα πραγματοποίησε 4.000 προσομοιώσεις για να μελετήσει πώς το λιώσιμο των πάγων της Ανταρκτικής επηρεάζει τα ηφαίστεια και κατέληξαν ότι η τήξη μπορεί να εντείνει τις εκρήξεις. Αυτό σημαίνει ότι η απώλεια πάγου δεν επηρεάζει μόνο την επιφάνεια, αλλά και το στρώμα κάτω από τον φλοιό της Γης.
Οι ερευνητές εξηγούν
«Σε περιοχές όπως η Δυτική Ανταρκτική, οι ηφαιστειακές εκρήξεις πραγματοποιούνται κάτω από το στρώμα πάγου. Όταν το καυτό μάγμα έρχεται σε επαφή με τον πάγο, μπορεί να επιταχύνει το λιώσιμο της παγοκάλυψης. Πέρα από αυτό, καθώς η κλιματική αλλαγή προκαλεί συρρίκνωση της παγοκάλυψης, το μειωμένο βάρος ενός ηφαιστείου μπορεί να επηρεάσει την πιθανότητα έκρηξής του. Οι επιπτώσεις της απώλειας πάγου πάνω από τα ηφαίστεια στην υποκείμενη ηφαιστειακή δραστηριότητα δεν είναι καλά κατανοητές»,
«Πραγματοποιήσαμε προσομοιώσεις σε υπολογιστή –για να διερευνήσουμε πώς η σταδιακή απώλεια πάγου επηρεάζει το μάγμα που είναι αποθηκευμένο στο φλοιό της Γης. Διαπιστώνουμε ότι τα ηφαίστεια κάτω από συρρικνούμενα στρώματα πάγου είναι ευαίσθητα στο ρυθμό με τον οποίο συρρικνώνεται το στρώμα πάγου. Καθώς ο πάγος λιώνει, το μειωμένο βάρος στο ηφαίστειο επιτρέπει στο μάγμα να επεκταθεί, ασκώντας πίεση στο περιβάλλον πέτρωμα που μπορεί να διευκολύνει τις εκρήξεις».
Τρομακτικό το σενάριο της έκρηξης
Εάν εκραγούν τα ηφαίστεια της Ανταρκτικής, δεν θα προκαλέσουν άμεσα κίνδυνο, αλλά σταδιακά. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι ο κίνδυνος αφορά τις παραθαλάσσιες πόλεις, καθώς η στάθμη της θάλασσας μπορεί να ανέβει έως 57 μέτρα, βυθίζοντας παράκτιες περιοχές όπως η Νέα Υόρκη, το Τόκιο και η Σαγκάη.
Εκτιμήσεις για το πότε θα εκραγούν
Η ολική κατάρρευση του πάγου της Δυτικής Ανταρκτικής Σύμφωνα με τους ερευνητές θα γίνει το 2300 κάτι που δίνει στην ανθρωπότητα 275 χρόνια για να βελτιώσει τις πρακτικές της και να περιορίσει της επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.