Μεταβατικές διατάξεις εξακολουθούν να δίνουν «διαβατήριο» για πρόωρη συνταξιοδότηση σε χιλιάδες ασφαλισμένους. Μητέρες με ανήλικα παιδιά, δημόσιοι υπάλληλοι με 35ετία ή 37ετία, εργαζόμενοι στα βαρέα και ασφαλισμένοι σε ΔΕΚΟ και τράπεζες μπορούν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να αποχωρήσουν πριν από τη συμπλήρωση του 62ου έτους, αξιοποιώντας δικαιώματα που κατοχυρώθηκαν τα προηγούμενα χρόνια.
Παρότι από το 2022 το γενικό καθεστώς προβλέπει συνταξιοδότηση στα 67 έτη ή στα 62 με 40 χρόνια ασφάλισης, οι μεταβατικές διατάξεις εξακολουθούν να αποτελούν «σωσίβιο» για χιλιάδες παλαιούς ασφαλισμένους. Η προϋπόθεση είναι να έχουν θεμελιώσει ή κατοχυρώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα έως το 2012 και να συμπληρώνουν τα προβλεπόμενα όρια ηλικίας που ορίζει η νομοθεσία.
Στην πρώτη γραμμή βρίσκονται οι μητέρες ασφαλισμένες στο πρώην ΙΚΑ που είχαν συμπληρώσει 5.500 ημέρες ασφάλισης και είχαν ανήλικο παιδί έως το 2010, το 2011 ή το 2012. Ανάλογα με το έτος θεμελίωσης και την ηλικία που συμπλήρωσαν τα επόμενα χρόνια, μπορούν να λάβουν μειωμένη σύνταξη ακόμη και από τα 58,5 έτη. Αντίστοιχα, όσες συμπλήρωσαν τις προϋποθέσεις το 2011 μπορούν να αποχωρήσουν σε ηλικίες κοντά στα 60 έτη, ενώ όσες δεν πρόλαβαν να κατοχυρώσουν δικαίωμα ακολουθούν πλέον τα γενικά όρια ηλικίας.
Ιδιαίτερα ευνοϊκό παραμένει το καθεστώς για όσους εργάστηκαν στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα. Με 7.500 ημέρες ασφάλισης στα βαρέα, από τις οποίες οι 1.000 την τελευταία 17ετία, προβλέπονται χαμηλότερα όρια ηλικίας, ενώ σε ορισμένες κατηγορίες γυναικών με τις απαιτούμενες ημέρες ασφάλισης στα βαρέα εξακολουθεί να είναι δυνατή η πλήρης συνταξιοδότηση ακόμη και από τα 55 ή τα 57 έτη.
Σύνταξη στο δημόσιο
Σημαντικές δυνατότητες πρόωρης εξόδου εξακολουθούν να υπάρχουν και στο Δημόσιο. Υπάλληλοι που είχαν συμπληρώσει 25ετία έως το 2010, το 2011 ή το 2012 και στη συνέχεια συγκέντρωσαν 35 ή 37 έτη ασφάλισης μπορούν να αποχωρήσουν με πλήρη σύνταξη σε ηλικίες από 58,5 έως 61,5 ετών, ανάλογα με το πότε συμπλήρωσαν τόσο τα απαιτούμενα χρόνια υπηρεσίας όσο και το αντίστοιχο ηλικιακό όριο.
Ξεχωριστή κατηγορία αποτελούν οι γονείς με ανήλικα παιδιά και οι τρίτεκνοι δημόσιοι υπάλληλοι. Οι διατάξεις εξακολουθούν να παρέχουν ευνοϊκά όρια ηλικίας σε όσους είχαν θεμελιώσει δικαίωμα έως το 2012, ενώ οι τρίτεκνες μητέρες που είχαν συμπληρώσει 20ετία έως το 2010 διατηρούν το δικαίωμα πλήρους σύνταξης χωρίς όριο ηλικίας, ανεξάρτητα από το πότε θα επιλέξουν να αποχωρήσουν.
Αντίστοιχες ευκαιρίες εξακολουθούν να υπάρχουν και για ασφαλισμένους στα πρώην Ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών. Μητέρες με ανήλικα παιδιά και 25ετία έως το 2012, τρίτεκνες μητέρες που είχαν θεμελιώσει δικαίωμα, αλλά και ασφαλισμένοι πριν από το 1983 με 35ετία έως το 2021 μπορούν να αποχωρήσουν πριν από τα 62, αξιοποιώντας τα μεταβατικά όρια ηλικίας που εξακολουθούν να ισχύουν.
Για όλους τους υπόλοιπους ασφαλισμένους, η μόνη δυνατότητα εξόδου πριν από τα 67 είναι η μειωμένη σύνταξη στα 62 έτη. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η συμπλήρωση τουλάχιστον 15 ετών ασφάλισης ή 4.500 ημερών εργασίας, καθώς και των απαιτούμενων ημερών ασφάλισης κατά την τελευταία πενταετία πριν από την υποβολή της αίτησης. Η μείωση αφορά την εθνική σύνταξη και μπορεί να φθάσει έως και το 30%.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι κάθε ασφαλιστική διαδρομή είναι διαφορετική. Το έτος πρώτης ασφάλισης, ο ασφαλιστικός φορέας, ο χρόνος συμπλήρωσης της 25ετίας ή της 35ετίας, καθώς και η ηλικία κατά την οποία θεμελιώθηκε το δικαίωμα, είναι οι παράγοντες που καθορίζουν αν ένας ασφαλισμένος μπορεί να αξιοποιήσει τις μεταβατικές διατάξεις. Για τον λόγο αυτό, πριν από κάθε απόφαση αποχώρησης απαιτείται προσεκτικός έλεγχος του ασφαλιστικού ιστορικού, καθώς ακόμη και λίγοι μήνες μπορούν να κρίνουν το δικαίωμα συνταξιοδότησης αρκετά χρόνια νωρίτερα.