Η Βέροια της δεκαετίας του ’60 ήταν μια πόλη που ζούσε έντονα τις Αποκριές. Μπουλούκια, μουσικές, μεταμφιέσεις, γέλια. Κι όμως, μέσα σε αυτή τη γιορτινή ατμόσφαιρα, την Κυριακή της Αποκριάς του 1961, γράφτηκε ένα από τα πιο σκοτεινά και ανεξιχνίαστα εγκλήματα της ελληνικής ιστορίας.
Ο Ιακώβ και η Σάρα Αζαριά, ένα εύπορο και ιδιαίτερα αγαπητό ζευγάρι Εβραίων της Βέροιας, βρέθηκαν άγρια δολοφονημένοι μέσα στο ίδιο τους το σπίτι, στην οδό Φιλίππου 17. Ένα έγκλημα που, 62 χρόνια μετά, εξακολουθεί να στοιχειώνει τη συλλογική μνήμη της πόλης
Το απόγευμα της 19ης Φεβρουαρίου 1961, το ζεύγος Αζαριά έκανε αυτό που συνήθιζε: πήγε στο κινηματοθέατρο «Σταρ» για να παρακολουθήσει μια παράσταση με τους θρυλικούς Βασίλη Αυλωνίτη, Γεωργία Βασιλειάδου και Νίκο Ρίζο.
Γύρω στις 8:30 το βράδυ, γείτονες τους είδαν να επιστρέφουν στο σπίτι.Κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί ότι αυτά τα βήματα θα ήταν τα τελευταία τους.
Η φωτιά που αποκάλυψε τη φρίκη
Αργότερα το ίδιο βράδυ, ο γείτονας Δημήτρης Αδαμίδης αντιλήφθηκε καπνό να βγαίνει από τον επάνω όροφο της διώροφης κατοικίας. Η Πυροσβεστική έφτασε άμεσα. Η φωτιά είχε ήδη προκαλέσει σοβαρές ζημιές στην κουζίνα.
Όταν οι φλόγες έσβησαν, οι πυροσβέστες βρέθηκαν μπροστά σε ένα αποτρόπαιο θέαμα: δύο απανθρακωμένα σώματα ανάμεσα στα αποκαΐδια. Ήταν ο Ιακώβ και η Σάρα.
Πρώτα ευρήματα: Ένα έγκλημα με υπογραφή
Η ιατροδικαστική έρευνα αποκάλυψε από την πρώτη στιγμή πως το έγκλημα στο σπίτι των Αζαριά δεν ήταν ούτε τυχαίο ούτε πρόχειρο. Οι δράστες ήταν δύο, και το σημαντικότερο: δεν ήταν ξένοι.
Είχαν καθίσει μαζί με το ζευγάρι στο σαλόνι, είχαν κεραστεί λικέρ, ενώ στην κουζίνα υπήρχαν σημάδια πως ετοίμαζαν καφέ. Η ατμόσφαιρα έδειχνε μια επίσκεψη οικεία, σχεδόν φιλική – μέχρι τη στιγμή που η βία εισέβαλε στο σπίτι.
Ο Ιακώβ φαίνεται πως ήταν το πρώτο θύμα. Δέχτηκε θανατηφόρα χτυπήματα από αιχμηρό αντικείμενο, πιθανότατα τσεκούρι, εκεί, στο σαλόνι όπου λίγο πριν συζητούσε με τους δολοφόνους του. Η Σάρα βρισκόταν στην κουζίνα όταν δέχτηκε την επίθεση. Τα τραύματά της μαρτυρούσαν ότι προσπάθησε να αντισταθεί, όμως δεν είχε καμία ελπίδα. Αργότερα, οι δράστες έσυραν τα δύο σώματα και τα άφησαν μαζί, σαν να ήθελαν να κλείσουν με έναν σκοτεινό τρόπο τον κύκλο της ζωής τους.
Το επόμενο βήμα τους ήταν εξίσου μεθοδικό. Άνοιξαν το χρηματοκιβώτιο — όχι με διάρρηξη, αλλά με το ίδιο το κλειδί του Αζαριά, που είχαν ήδη βρει ψάχνοντας τις τσέπες του.
Κι όμως, δεν πήραν χρήματα, ούτε τις χρυσές λίρες, ούτε τα δολάρια που βρέθηκαν αργότερα ανέγγιχτα. Αυτό που εξαφανίστηκε ήταν μόνο τα χρεόγραφα. Έγγραφα αξίας, γραμμάτια, μετοχές. Στοιχεία που μπορούσαν να σβήσουν χρέη, να εξαφανίσουν αποδείξεις, να καθαρίσουν παλιούς λογαριασμούς.
Και σαν να μην έφτανε αυτό, οι δράστες έβαλαν φωτιά. Μια φωτιά που δεν είχε στόχο να καταστρέψει το σπίτι, αλλά να σβήσει τα ίχνη τους. Να καλύψει την αλήθεια κάτω από στάχτες και καπνό.
Τίποτα σε αυτή την υπόθεση δεν θύμιζε μια απλή ληστεία. Ήταν ξεκάθαρα ένα στοχευμένο, προμελετημένο έγκλημα, εκτελεσμένο με ψυχραιμία και γνώση.
Ποιος Ήταν ο Ιακώβ Αζαριά;
Ο Ιακώβ Αζαριά ήταν ένας επιτυχημένος χρηματιστής και ιδρυτής της Τράπεζας Βέροιας, που λειτουργούσε στο ισόγειο του σπιτιού του.
Ήταν γνωστός για την εντιμότητά του: δάνειζε με νόμιμα ή και χαμηλότερα επιτόκια, πλήρωνε στην ώρα του, τηρούσε τις συμφωνίες του.
Ποιοι είχαν κίνητρο;
Η αστυνομία στράφηκε στους ανθρώπους που είχαν οικονομικές εκκρεμότητες με τον Αζαριά. Χαρακτηριστική είναι η ανακοίνωση της Ασφάλειας Βέροιας την επόμενη μέρα:
«Παρακαλούνται άπαντες οι οφείλοντες εις τον δολοφονηθέντα Αζαριά Ιακώβ όπως εντός τριών ημερών προσέλθωσιν εις το Τμήμα Ασφαλείας Βεροίας και δηλώσωσι τούτο».
Αρχικά κατηγορήθηκαν έξι Βεροιώτες — ένας εκδοροσφαγέας, ένας κρεοπώλης, ένας ζωέμπορος και τρεις κτηνοτρόφοι.Όμως οι υποψίες κατέρρευσαν γρήγορα.
Φήμες και σκιές
Όταν μια υπόθεση μένει χωρίς απαντήσεις, η φαντασία αναλαμβάνει να καλύψει τα κενά. Έτσι συνέβη και με τη δολοφονία των Αζαριά. Στη Βέροια άρχισαν να κυκλοφορούν ιστορίες για έναν μικροαπατεώνα που είχε απειλήσει τον Ιακώβ — μόνο που εκείνος βρισκόταν ήδη στη φυλακή.
Άλλοι μίλησαν για ιταλική μαφία, για τοκογλύφους που ήθελαν να τον βγάλουν από τη μέση, ακόμη και για εμπλοκή της Μοσάντ. Καμία από αυτές τις θεωρίες δεν στηρίχθηκε ποτέ σε πραγματικά στοιχεία.
Μια πιο «τοπική» φήμη έλεγε πως οι δολοφόνοι ήταν μεταμφιεσμένοι καρναβαλιστές, που μπήκαν στο σπίτι λόγω του εθίμου της φιλοξενίας. Κάποιοι μάλιστα υποστήριξαν ότι το σοκ από το έγκλημα ήταν ο λόγος που σταμάτησε η υπαίθρια Αποκριά στη Βέροια. Όμως ούτε αυτή η εκδοχή επιβεβαιώθηκε ποτέ. Όπως και όλα τα υπόλοιπα, έμεινε απλώς μια ιστορία που ψιθυριζόταν για χρόνια.
Κανένα από αυτά δεν αποδείχθηκε. Παρά τις εντατικές έρευνες, τις καταθέσεις και τις θεωρίες που ξεπήδησαν όλα αυτά τα χρόνια, κανένας δράστης δεν ταυτοποιήθηκε ποτέ.
Το έγκλημα της Αποκριάς του 1961 παραμένει ένα από τα πιο σκοτεινά μυστήρια της Βέροιας — ένα παγωμένο αρχείο που, όσο κι αν το ξεφυλλίζεις, δεν αποκαλύπτει ποτέ την τελευταία του σελίδα.
Πηγή: reader.gr